Το ηλεκτρονικό τσιγάρο αποτελεί μια καινοτομία στις διάφορες μεθόδους καπνίσματος. Βασισμένο πάνω στη σύγχρονη τεχνολογία προσφέρει στους χρήστες του μια πραγματική προσομοίωση της διαδικασίας του καπνίσματος. Ωστόσο το ηλεκτρονικό τσιγάρο προσομοιώνει μονάχα τη διαδικασία και την εμφάνιση. Σε καμία περίπτωση δεν προσομοιώνει τους κινδύνους για όλες εκείνες τις ασθένειες τις οποίες το κανονικό τσιγάρο μπορεί να προκαλέσει.
Τον τελευταίο καιρό, τα ηλεκτρονικά τσιγάρα έχουν αποκτήσει τεράστια δημοτικότητα. Πολλοί καπνιστές αντικαταστούν το κανονικό τσιγάρο με ένα ηλεκτρονικό. Ειδικότερα, το ηλεκτρονικό τσιγάρο παρέχει μία φυσική αίσθηση και γεύση, η οποία είναι σχεδόν παρόμοια με αυτήν των πραγματικών τσιγάρων. Ωστόσο από όλη αυτήν την προσομοίωση απουσιάζει ο καπνός ο οποίος αντικαθίσταται από τον ατμό. Είναι ευρέως γνωστό, ότι ο καπνός του κανονικού τσιγάρου είναι ένα από τα σημαντικότερα επιβλαβές του στοιχεία. Γι αυτόν τον λόγο κυρίως τα ηλεκτρονικά τσιγάρα είναι μια ασφαλή εναλλακτική λύση έναντι στα κανονικά τσιγάρα. Σύμφωνα με διάφορες επιστημονικές έρευνες , τα κανονικά τσιγάρα παράγουν καπνό , οποίος περιέχει περισσότερες από 4000 επιβλαβής χημικές ουσίες . Αυτή είναι και η κυριότερη αιτία για την οποία το κάπνισμα προκαλεί αρνητικές συνέπειες για την υγεία.
Στην περίπτωση των ηλεκτρονικών τσιγάρων δεν υπάρχει καπνός. Παράλληλα αυτό το απαλλάσσει από τις διάφορες βλαβερές χημικές ουσίες. Δεδομένου ότι δεν υπάρχει καπνός, δεν υπάρχει και η περίπτωση του παθητικού καπνίσματος. Ένα άλλο μεγάλο πλεονέκτημα των ηλεκτρονικών έναντι των κανονικών τσιγάρων είναι ότι δεν αφήνουν στο χρήστη και στους γύρω του εκείνη την άσχημη μυρωδιά καπνού. Τελευταίο αλλά εξίσου σημαντικό, το ηλεκτρονικό τσιγάρο είναι πολύ πιο οικονομικό από το παραδοσιακό τσιγάρο καπνού.
Όπως προαναφέρθηκε τα ηλεκτρονικά τσιγάρα μοιάζουν με τα κανονικά τσιγάρα στην εμφάνιση ,στη γεύση ή ακόμη και τη σωματική αίσθηση, αλλά χωρίς τον καπνό. Επίσης, εφόσον δεν υπάρχει καπνός το άτομο δεν εκτίθεται σε επικίνδυνες χημικές ουσίες, όπως το μονοξείδιο του άνθρακα, η πίσσα και άλλα. Εντούτοις, είναι μια ηλεκτρονική συσκευή η οποία μπορεί να προσφέρει με την εισπνοή στο χρήστη δόσεις νικοτίνης. Το σώμα ενός ηλεκτρονικού τσιγάρου αποτελείται από τρία τμήματα –ένα φυσίγγιο νικοτίνης ή επιστόμιο, ένα θάλαμο ψεκασμού και μία μπαταρία λιθίου. Καθώς ο χρήστης καπνίζει το ηλεκτρονικό τσιγάρο, μια φωτεινή ένδειξη θα ανάψει στο μπροστινό άκρο του. Το επιστόμιο, ή αλλιώς το φιλτράκι, είναι γεμάτο με ένα υγρό, το οποίο περιέχει τη νικοτίνη.
Κατά τη λειτουργία του ηλεκτρονικού τσιγάρου, ο ατμοποιητής ατμοποιεί το υγρό και παράγει ατμό. Συγχρόνως, η νικοτίνη εισπνέεται από το χρήστη. Η δόση της νικοτίνης η οποία εισπνέεται από το χρήστη είναι η ίδια ακριβώς που το κανονικό τσιγάρο δίνει στους καπνιστές του.